Zbiór zaleceń z zakresu polityki ekonomicznej

Zbiór zaleceń z zakresu polityki ekonomicznej powinien być tak dobrany, aby z jednej strony ograniczać możliwość występowania kryzysów, a z drugiej, jeśli do niej dojdzie, niwelować ich skutki bez naruszania zasad wolnego rynku i swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazuje się również na kluczowe znaczenie polityki monetarnej dla stabilizacji ceny stóp procentowych oraz wiarygodności kursów walutowych. Tekst podjętej pracy badawczej stanowi prezentację wyników badań, których zakres obejmuje teoretyczne i praktyczne aspekty funkcjonowania współczesnej gospodarki, ze szczególnym zwróceniem uwagi na jej ogniwo, jakim jest rynek finansowy. Praca składa się z ośmiu części. W pierwszej części podjęto próbę odpowiedzi na pytanie czy kryzys finansowy 2007+ i jego konsekwencje w postaci globalnej recesji doprowadzą do radykalnego załamania się fundamentów gospodarki rynkowej. Kluczowy wniosek zawiera się w tezie, że warunki kryzysu skłaniają do pogłębionych dyskusji między teoretykami i praktykami gospodarczymi, które – jeśli prowadzą do konstruktywnych wniosków – pozwalają na dalszy rozwój nauk ekonomicznych. Celem drugiej części jest wskazanie przyczyn bezprecedensowego załamania koniunktury w gospodarce irlandzkiej i próba odpowiedzi na pytanie, czy reakcja na skutki kryzysu ze strony władz tego kraju oznacza odejście od liberalnej polityki gospodarczej i akceptację wspierania procesów ekonomicznych przez państwo. Wskazuje się, że powrót do interwencjonizmu i ochrony narodowych rynków może przynieść rezultaty odwrotne od oczekiwanych. Trudno oczekiwać, że stymulowanie popytu przez pompowanie gigantycznych kwot w gospodarkę da impuls prowzrostowy. Oznacza to raczej zadłużenie państw, wzrost stóp procentowych spowodowany zwiększonym popytem na pieniądz oraz pobudzenie inflacji. Wysokie stopy procentowe hamują popyt konsumpcyjny i inwestycyjny, inflacja nie sprzyja podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Tym samym w średniej i dłuższej perspektywie należy raczej oczekiwać pogłębienia recesji niż efektów stymulujących, choć w krótkiej efekt może wydawać się korzystny. W trzeciej części przedstawiono teoretyczne ujęcie międzynarodowej integracji rynków finansowych. Wskazuje się, że międzynarodowa integracja rynków finansowych jest istotnym czynnikiem wzrostu gospodarczego. W praktyce jednakże występuje szereg barier w procesie integracji rynków finansowych, do których przede wszystkim należy zaliczyć wielowalutowość. Z tego punktu widzenia najlepszym rozwiązaniem byłoby ustanowienie jednego obszaru walutowego z jedną walutą w skali globalnej. W części czwartej zbadano wpływ kryzysu finansowego na kształtowanie się kursu EUR/USD. Globalne zależności między światowymi gospodarkami powodują, że niekorzystne zmiany zaistniałe w jednej gospodarce odczuwa zaraz inna, co nie pozostaje bez wpływu na kursy walut. Kształtowanie się kursu euro będzie zależało od tego, jak szybko gospodarki eurolandu uporają się z niekorzystnymi skutkami recesji. W piątej części zbadano wpływ polityko monetarnej na stabilność cen i kształtowanie się kursu walutowego. Skuteczność polityki pieniężnej w tym zakresie uzależniona jest od determinacji władz monetarnych w dążeniu do osiągnięcia założonych celów, przy użyciu starannie dobranego zestawu instrumentów. W rozdziale szóstym zawarto analizę wybranych zagadnień dotyczących integracji polskiego rynku finansowego z jednolitym rynkiem finansowym obszaru euro. Integracja wymienionych rynków skazuje na znaczący stopień konwergencji. Przyjęcie przez Polskę wspólnej waluty będzie miało korzystny wpływ na integrację i rozwój rynków finansowych oraz na osiągnięcie istotnych korzyści w postaci stymulowania wzrostu gospodarczego. W rozdziale siódmym zbadano miejsce giełd papierów wartościowych we współczesnych systemach finansowych. Wskazuje się, że giełdy papierów wartościowych w dobie szybkich zmian, jakie cechują współczesną gospodarkę, muszą szybko na te zmiany reagować. Unowocześniając mechanizmy notowań, wprowadzają nowe systemy rozliczeń i zawierania transakcji, oferując nowe rodzaje instrumentów finansowych, zwiększają swoją ko karencyjność i przyciągają nowe grupy inwestorów. W rozdziale ósmym analizie poddano rolę giełdy papierów wartościowych w gospodarce Polski na tle giełd wybranych krajów Europy Środkowej. Wykazano, że udział warszawskiej giełdy papierów wartościowych w pozyskiwaniu kapitału dla przedsiębiorstw jest w regionie wiodący, jednak przegrywa znacznie z długoterminowych kredytem bankowym. Koniunktura gospodarcza poprawia atrakcyjność giełdy przez wzrost emisji akcji, natomiast w czasie załamań rośnie zainteresowanie instrumentami oferowanymi przez banki.Łukasz Zięba